لغو غیرمنتظره‌ی مراسم شب شعر تورکی در دانشگاه تهران

ای یو تی اؤیرنجی: مراسم شب شعر تورکی در دانشگاه تهران، چند ساعت مانده به برگزاری مراسم از طرف مسئولین دانشگاه لغو شد. این مراسم که مجوز آن از طرف معاونت فرهنگی صادر شده بود، قرار بود چهارشنبه‌ی گذشته در محل کوی دانشگاه تهران برگزار شود. علی‌رغم پی‌گیری‌های دانشجویان آذربایجانی مسئولان از ارائه‌ی دلایل این لغو ناگهانی امتناع کرده‌اند.

این مراسم در شرایطی لغو شد که تمامی اقدامات لازم برای برگزاری آن صورت گرفته بود.

گفتنی است در هفته‌های اخیر شاهد افزایش بیش از پیش فشارها بر فعالیت‌های دانشجویان آذربایجانی دانشگاه‌های تهران بوده‌ایم.

کویرسازی آذربایجان، آبادسازی کویر

دریاچه اورمیه با خطر جدی مرگ روبروست. خطر سونامی حاصله از میلیاردها تن نمک دریاچه زندگی 15 میلیون ساکنین آذربایجانی اطراف آن را به شکل جدی تهدید می‌کند. طبق اعلام برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP)، 76 میلیون نفر از خشك‌شدن دریاچه اورمیه متضرر می‌شوند. بسیاری از کارشناسان نقش عوامل انسانی نظیر سدسازی‌های بی رویه را عامل اصلی این بحران می‌دانند.

از چند سال پیش اولین آلارم‌های خشکی دریاچه اورمیه عکس‌العمل‌های اجتماعی آذربایجانی‌ها را در پی داشته است. آذربایجانی‌ها که سال‌هاست سایه‌ی تبعیض ملی را بر سر سایه خود می‌بینند، حساسیت ویژه‌ای را در مورد این مسئله به خرج داده‌اند و کار را به عرصه‌ی اعتراضات خیابانی کشیده‌اند.

اولین تجمع عمومی در اعتراض به وضعیت دریاچه‌ی اورمیه در 13 فروردین 89 بر روی پل میانگذر دریاچه و سواحل آن به وقوع پیوست که با سرکوب گسترده نیروهای امنیتی مواجه شد. بیش از صد نفر بازداشت شدند. از این میان چندین نفر محاکمه و به زندان محکوم شدند. دومین تجمع نیز 13 فروردین سال 90، در شهرهای مختلف آذربایجان برگزار گردید. این تجمع نیز با سرکوب نیروهای امنیتی ایران و بازداشت معترضین همراه شد.

بدن قورولوشلاری یوخسا توپلوم اویانیشلاری

دونیادا بیر چوخ اؤلکه‌، قادین مسأله‌سینده باخیش‌لارینی جینسی فرقلر اساسیندا اورقانیزه ائدیب‌لر، حال بوکی جینس (sex) و جنسییت (gender) ایکی فرقلی مفهوم داشیییر. جینس بیولوژیکی فرقلی‌لیکلره گؤسته‌ره‌رک جینسییت پسیکولوژی کولتورل و سونرادان آلینمیش اؤزللیک‌لره قاییدیر. داها دوغروسو جینسییت توپلومون اینسان‌لارا وئرَن کیملیگی‌دیر. جینسییت ذاتی دئییل بلکه اینسانلار اونلاری زامان سوردوکجه قازانیرلار (ایکتیسابی‌دیرلر). بو آرادا جینسه اؤنجه‌لیک وئریلیب جینسییت تمامن اونودولور. جینسی آیریم‌چیلیغین ایکتیسابی اولدوغو توپلومون رولونا داها چوخ رنگ قاتیر.

قادین‌لار دویغوسال، ارکک‌لر منطیقی،  قادین‌لار قورویوب بؤیودن، ارکک‌لر گوجلودورلر، قادین‌لار و ارکک‌لر کروموزومی و هورمونی باخیمدان فرقلی‌دیرلر و بونا اوخشار سؤزلر مودئرن دونیانین ائتکیسی آلتیندا بیر او قدَر ده  اؤنملی ساییلمیر آرتیق.

بیولوژیکی فرقلره دایانماق قادین‌لارین ایجتیماعی، سییاسی رول‌لارینی ائتکیله‌ییب، اونلارا توپلومون آکتیو رول‌لارینی الده ائتمک‌ده انگل اولوبدور.

کودکی که چهرهی واقعی فاشیزم را نشان داد

برنامه‌ی ورزشی نود هنگام پخش حاشیه‌های دیدار تیم‌های تراختور و پیروزی که با نتیجه‌ی 4 بر 1 به سود نماینده‌ی آذربایجان به پایان رسید، کودکی را نشان داد که در وصف زبان مادری‌اش شعری در زبان ترکی را خواند. شعر معروفی که این کودک 5-6 ساله به زیبایی و شیوایی هر چه تمام‌تر برای میلیون‌ها بیننده‌ی تلویزیونی خواند، این گونه بود:

«آذربایجان منیم ائلیم

آذربایجان منیم دیلیم

دوغرانسا دا دیلیم دیلیم

باشقا دیله دؤنن دئییل

دیلیم اؤلسه، من ده اؤلرَم

آنا دیلیم اؤلن دئییل

باشقا دیله دؤنن دئییل»

شعر چند ثانیه‌ای این کودک را می‌توان تجلی هویت‌خواهی ترکی و نماد عشق به زبان مادری در آذربایجانی‌ها دانست. به جرات می‌توان گفت چیزهایی را که او از سیمای شوونیسم گفت حرف دل میلیون‌ها آذربایجانی بود. شعری که به منزله یک «نه» بزرگ به سیاست‌های تبعیض و آسیمیلاسیون چند ده ساله فارسیستی و نشانگر نفوذ گفتمان مترقی و هویت‌طلبانه حرکت ملی آذربایجان در جزء جزء جامعه آذربایجانی است.

داغ درگی‌سی‌نین 14-جو سایی‌سی یایینلانیب

گئری‌ده بوراخدیغیمیز آذربایجان اؤیرنجی گونو موناسیبتی ایله اؤتن هفته داغ درگی‌سی‌نین یئنی سایی‌سی یایینلانیب. یئنی یایینلانمیش ساییدا اؤیرنجی حرکتی، اورمو گؤلونون سون دورومو و باشقا قونولاردا یازی‌لاری گؤرمک اولار.

بو سایینی آشاغی‌داکی باغلانتی‌دان یوکله‌یه بیلرسیز:

ممانعت مسئولین دانشگاه صنعتی امیرکبیر از برگزاری نمایشگاه عکس دریاچه‌ی اورمیه

ای یو تی اؤیرنجی: مسئولین دانشگاه صنعتی امیرکبیر از برگزاری نمایشگاه عکس دریاچه‌ی اورمیه ممانعت به عمل آوردند. مسئولین در بیان علت این ممانعت عنوان کرده‌اند که مسئله دریاچه اورمیه ماهیت سیاسی دارد و ممکن است این نمایشگاه به فضای اعتراض علیه دولت تبدیل شود.

این در حالی است که پیش از این مسئولین با درخواست برگزاری این نمایشگاه که از طرف قعالین آذربایجانی دانشگاه ارائه شده بود، موافقت کرده بودند و تمامی هماهنگی‌ها و تمهیدات لازم برای برگزای آن انجام شده بود.

این نمایشگاه قرار بود از اول هفته‌ی آینده به مدت یک هفته در صحن دانشگاه امیرکبیر برگزار شود.

تئهران بیلیم‌یوردلاری‌نین تورک اؤیرنجیلری‌نین اؤیرنجی گونو موناسیبتینه بیلدیریسی

آذربایجان اؤیرنجی حرکتی یارانماغا باشلادیغی آندان گونوموزه قدر گئنیشلنمک و درینلشمک‌له یاناشی، آذربایجان توپلومو و میللی حرکت اورتامیندا گوجلو کؤک‌لره صاحیب‌لنمیش‌دیر. بیر زامانلار سایا گلر محدود اؤیرنجی‌لرین درگی یایینلاما، قورولتای کئچیرمه و تؤرنلر دوزنله‌مه یولو ایله باشلاتدیقلاری حرکت بوگون میللتیمیزین موختلیف کسیملرینه اؤز ائتکیسی‌نی بوراخماقدادیر.

بو گوجلنمک‌له یاناشی زامان-زامان حاکیمیت اؤیرنجی توپلومونون چالیشمالارینا انگل تؤرتمک اوچون گئنیش باسقی‌لار اویقولامیشدیر. رسمی فضالاردا چالیشما فورصتینی ایتیرن آذربایجان اؤیرنجی حرکتی، غئیر-ی رسمی فضالارا اویغون اولان مودئرن ایجتیماعی چالیشمالارا اؤنجه‌لیک وئرمک‌له اؤز یؤنتملرینده بیر سیرا دییشیک‌لیک‌لر وئرمیشدیر. باسقیلارا رغمن میللی دوشونجه‌نین کوتله‌لر ایچینده یایغینلاشماسی، حرکتین فیکری آلت‌یاپی‌لاری‌نین گوجلنمه‌سی و اؤیرنجی‌لرین سای باخیمیندان آرتماسی سونوجوندا اؤیرنجی حرکتی قاباقکی کیمی میللی حرکت و آذربایجان توپلومو ایله بللی بیر سینیرلارلا دایانمیش دئییل، بلکه ایچ-ایچه بیر حالا گلمیشدیر. میللی حرکتین ماهیتی و کئچیرتدیگیمیز دورومون تحمیل ائتدیگی بو گلیشمه‌لر یاراتدیغی دینامیک دوروما اولوملو بیر فورصت گؤزو ایله باخماغین یارارلی اولاجاغینا اینانیریق.

اوستونده تاکید ائتدیگیمیز گئرچکلر آذربایجان اؤیرنجی حرکتینی قاباقکی سنتی ذهنیت‌له دئییل، بلکه مودئرن یوللارلا آنالیز ائتمه‌نین گرکلیگینی گؤسترمکده‌دیر .

دونیا قادین حاقلاری و دئموکراسی

قادین حاقلاری و دئموکراسی، قادین‌لارین توپلوم اولان سیاسی – ایجتیماعی رول‌لاری ایله ایلگی‌لی‌دیر. دونیا یئنی عصیرلرده دئموکراسی‌نین گئنیش سویه‌ده اورتایا چیخماسینا شاهید اولموشدور. آنجاق قادین‌لارین بیر چوخو اؤز مملکت‌لرینده اولان سیاسی پروسه‌لرده ائتکیلی بیر رول اوینایا بیلمه‌میشلر. یاسال (قانونی) مانع‌لر، نورم‌لار (هنجارلار) و توپلوم‌لاردا حاکیم اولان سوننت‌لر و دَبلر، اونلاری اَرکک‌لرله برابر حوقوقدان محروم ائدیب. ساده‌جه ۲۰-جی یوز‌ایلده سَس‌وئرمه حاققی و بیر سوره اوندان سونرا قادین‌لارین یوکسک داییره‌لرده ایش صاحیبی اولماسینا شاهید اولموشوق. بو یوز‌ایلین سونوندا قادین‌لار دا اَرکک‌لر کیمی وطنداش‌لیق حاقلارینا صاحیب اولدولار. بیر چوخ اؤلکه‌ده قادین‌لارین توپلوم‌لاردا حوضورونا مانع اولان قانون‌لار اورتادان گؤتورولدو؛ اما بو حمایت‌لرین ساده‌جه ظاهیرده اولدوغونا گؤره قادین‌لاری یوکسک سویه‌لی مقام‌لاردا گؤره بیلمَک اولمور. 1948-جی ایل بیرلشمیش میللت‌لر تشکیلاتی (سازمان ملل متحد) تصویب ائتدیگی دونیا اینسان حاقلاری اعلامیه‌سی‌نین ایگیرمی بیرینجی ماده‌سینده‌ اعلان ائدیلدی کی "هر کیمسه دؤولتی ایداره ائتمه حاققینا صاحیب‌دیر." بو یولدا قادین‌لارین ساواشی فرقلی یؤنلرده اولدو؛ اونلاردان بیری قانونی و ایجتیماعی مانع‌لرین قالدیرماسینی هدف توتان "فئمینیستی حرکت"‌دیر.

داغ درگیسی‌نین 13-جو سایی‌سی یایینلانیب

اؤتن هفته تهران‌دا یایینلانان داغ درگیسی‌نین یئنی سایی‌سی ایشیق اوزو گؤروب.
 

داها چوخ تورک میللیتینه قارشی تؤره‌دیلمیش سوی قیریم‌لارا توخونان بو سایی‌دا "خوجالی فاجیعه‌سی، 20-جی عصرین قانلی فاجیعه‌سی"، "جیلوولوق فاجیعه‌لری"، "هامیمیز خوجالی‌لی‌ییق" و "دونیا قادین حاقلاری و دئموکراسی" باشلیق‌لی یازی‌لاری گؤرمک اولار.
 

کنسرت گروه موسیقی "تورکمان" در دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار شد - تصاویر

ای یو تی اؤیرنجی: به همت دانشجویان آذربایجانی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، بعد از ظهر امروز (دوشنبه) کنسرت گروه موسیقی تورکمان در این دانشگاه برگزار شد. در این کنسرت که با استقبال قابل توجه دانشجویان مواجه شد، قطعاتی متنوعی از موسیقی آذربایجان و دیگر مناطق ترک اجرا شد.
 

گروه تورکمان که سرپرستی آن را نوازنده‌ی باغلاما و آهنگساز چیره دست "نوید مثمر" بر عهده دارد، تلفیقی از موسیقی ترکی مناطق جنوب آذربایجان، شمال خراسان، شرق آناطولی و موسیقی قومی ایل‌های قشقایی و قاراپاپاق را اجرا می کند. این گروه که از سال 1385 تشکیل شده، در سال‌های اخیر چندین اجرای مختلف و متنوع با بهره گیری از اشعار شاعران چون محمد فضولی، حکیم ابوالقاسم نباتی، استاد شهریار و یونس اِمره داشته است.

انتشار نشریه "اؤیرنجی" همزمان با روز جهانی زبان مادری در دانشگاه امیرکبیر

ای یو تی اؤیرنجی: نشریه پر سابقه‌ی "اؤیرنجی" پس از سال‌ها وقفه در انتشار، همزمان با روز جهانی زبان مادری امسال در دانشگاه صنعتی امیرکبیر منتشر شد. با توجه به تصمیم کمیته‌ی ناظر بر نشریات دانشجویی مبنی بر عدم صدور مجوز برای انتشار مطالب تورکی، این شماره فقط به زبان فارسی منتشر شده است.

در این شماره‌ی ویژه‌ی روز جهانی زبان مادری، علاوه بر گزارشی از ممانعت مسئولین دانشگاه از فعالیت‌های هویت‌طلبانه فعالین دانشجویی آذربایجان، مطالبی پیرامون روز جهانی زبان مادری و مفاد اعلامیه جهانی حقوق حقوق زبانی منتشر شده است.

پیام سالیانه دبیرکل یونسکو به مناسبت روز جهانی زبان مادری

یک بار نلسون ماندللا گفت: «اگر با کسی به زبانی حرف بزنید که آن را می‌فهمد، سخن به ذهنش وارد می‌شود، اما اگر شما با او به زبان خودش حرف بزنید، حرفتان به دل او وارد می‌شود.» زبان اندیشه و احساس ما ارزشمندترین دارایی ماست. چندزبانگی روش ما در تضمین کیفیت آموزش برای همه، در افزایش فراگیری آن و در مبارزه با بی‌سوادی است. بنای گفتمانی ویژه برای احترام به زبان‌ها مطرح شده‌است. هر نمایشی از یک زندگی بهتر، هر هدف پیشرفت با لغاتی خاص برای انتقال آن به زندگی و مکالمات در زبان بیان می‌شود. زبان‌ها همان‌هایی هستند که ما هستیم؛ ما خودمان را با حفظ آن‌ها حفاظت می‌کنیم.